آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,670 |
| تعداد مقالات | 37,717 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,395,294 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,539,589 |
یادداشت‌های لغوی و ادبی (8) دربارۀ «ایش» و «ایش‌شاءالله» و «ایشالا» | ||
| آینه پژوهش | ||
| دوره 37، شماره 219، مرداد و شهریور 1405، صفحه 151-161 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jap.2026.80510 | ||
| نویسنده | ||
| آریا طبیب زاده* | ||
| تاریخ دریافت: 20 مهر 1405، تاریخ پذیرش: 20 مهر 1405 | ||
| چکیده | ||
| در این یادداشت ابتدا به ذکر شواهدی از لغت عربی «ایش» (= ای شیء، چه، چه چیز) در متون کهن عربی و فارسی و گویش‌های عربی معاصر می‌پردازیم و اشاره‌ای نیز به اشتقاق آن می‌کنیم. سپس استدلال می‌کنیم که عبارت عامیانۀ «ایشالا» در فارسی گفتاری ربطی به صورت رسمی «ان شاء الله» ندار، بلکه صورت شکستۀ عبارت «ایش شاء الله» (= هر چه خدا بخواهد) است که در بعضی متون کهن فارسی – به طور خاص در مثنوی معنوی مولوی – به کار رفته و در آن لغت «ایش» نیز دیده می‌شود. اگرچه صورت «ایش شاء الله» به فارسی امروز نرسیده، صورت شکسته و عامیانۀ آن، یعنی «ایشالا» در فارسی معاصر حفظ شده است. بنابراین، «ایشالا» با صورت گفتاری «انشالا» (که خود صورت شکستۀ «ان شاء الله» است) ارتباطی ندارد و لغتی متفاوت است. درنهایت، با توجه به اینکه در هنجارهای معیار عربی کلاسیک، صورت «ایش» چندان معمول نبوده، این لغت و همچنین عبارت «ایش شاء الله» و صورت شکستۀ «ایشالا» در فارسی را باید دخیل از گونه‌های عربی پیراکلاسیک para-Classical Arabic)) ـ یعنی گونه‌های عربی متشخص غیرکلاسیک در قرون میانه ـ یا دخیل از هنجارهای متقدم و آسان‌گیرتر عربی کلاسیک دانست. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ایش؛ ایش شاء الله؛ ان شاء الله؛ انشالا؛ عربی پیراکلاسیک؛ عربی کلاسیک؛ عربی در فارسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Linguistic and Literary Notes (8): Ayš, Ayš Šāʾ Allāh, and Iššālā: on an Arabic word occurring in Arabic and Persian texts | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Ariya Tabibzadeh | ||
| چکیده [English] | ||
| In this note, I first present evidence for the Arabic word ʾyš ‘what,’ in early Arabic and Persian texts, as well as in modern Arabic dialects, and briefly discuss its etymology. I then argue that the colloquial expression īšālā 'if God wills, I hope God wills' in spoken Persian is etymologically unrelated to the formal expression in šāʾ Allāh (“if God wills”) in Persian, but is instead the contracted form of īš šāʾ Allāh ‹ ēš šāʾ Allāh / ayš šāʾ Allāh (“whatever God wills”), an expression attested in some early Persian texts—particularly in Rumi’s Masnavī-ye Maʿnavī. Although the form īš šāʾ Allāh has not survived into modern Persian, its colloquial contracted form īš(š)ālā, has been preserved in contemporary Persian. Thus, īšālā is etymologically unrelated to the spoken form enshālā in Persian (itself a contracted form of in shāʾ Allāh) and represents a distinct lexical item. Finally, given that the form ayš/ayšin/ēš was relatively uncommon in Classical Arabic, this word, as well as the expression īš šāʾ Allāh and its contracted form īššālā in Persian, should be regarded as borrowings from para-Classical varieties of Arabic—that is, prestigious non-Classical varieties of Arabic in the medieval period—or as borrowings from earlier, non-normative Classical Arabic. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| ayšin, ayš, ēš, ēš šāʾ Allāh, īšālā, in šāʾ Allāh, enšālā, para-Classical Arabic, Classical Arabic, Arabic in Persian | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||