آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,674 |
| تعداد مقالات | 37,771 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,685,651 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,682,786 |
دیپلماسی درجه دو در حکمرانی منطقه‌ای «نقش زیست‌بوم مجازی در همگرایی ایران و پاکستان» | ||
| علوم سیاسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/psq.2026.74810.3123 | ||
| نویسنده | ||
| محمد علی رنجبر* | ||
| استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده تاریخ و مطالعات سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، قم، ایران | ||
| تاریخ دریافت: 03 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 03 آبان 1405، تاریخ پذیرش: 03 آبان 1405 | ||
| چکیده | ||
| تحولات نظام بین‌الملل در دهه‌های اخیر نشان داده است که دیپلماسی رسمی به‌تنهایی قادر به مدیریت پیچیدگی‌های روابط منطقه‌ای نیست. در این میان، گسترش زیست‌بوم مجازی و شبکه‌های اجتماعی، عرصه‌ای نوین برای رقابت روایی و شکل‌دهی به ادراک عمومی ایجاد کرده که نقش بازیگران غیردولتی را در فرایندهای همگرایی منطقه‌ای به‌طور چشمگیری افزایش داده است. روابط ایران و پاکستان، علی‌رغم ظرفیت‌های گسترده تاریخی، فرهنگی و تمدنی، همچنان با شکاف‌های ادراکی، روایت‌های واگرای فرقه‌ای-امنیتی و ضعف تعاملات اجتماعی و رسانه‌ای مواجه است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که دیپلماسی درجه دو در بستر زیست‌بوم مجازی چگونه می‌تواند از طریق تولید و تقویت روایت‌های همگرا، به توسعه حکمرانی منطقه‌ای و همگرایی میان ایران و پاکستان کمک کند. هدف پژوهش، وضعیت‌شناسی زیست‌بوم مجازی روابط ایران و پاکستان و طراحی نقشه‌راهی برای تقویت همگرایی منطقه‌ای از طریق دیپلماسی درجه دو و روایت‌سازی مشترک است. پژوهش با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، تحلیل گفتمان و تحلیل روایت، داده‌های اسنادی، رسانه‌ای و کتابخانه‌ای مرتبط با روابط دو کشور را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که زیست‌بوم مجازی پاکستان از یک فضای ارتباطی صرف به میدان رقابت روایی و بازتولید هویت‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شده و قدرت تأثیرگذاری در آن بیش از آنکه در اختیار رسانه‌های رسمی باشد، در دست شخصیت‌های رسانه‌ای، اینفلوئنسرهای سیاسی و کنشگران دیجیتال قرار دارد. سه گفتمان اصلی درباره ایران در این فضا قابل شناسایی است: گفتمان همگرای اسلامی-ژئوپلیتیکی، گفتمان واگرای فرقه‌ای-امنیتی و گفتمان عمل‌گرای اقتصادی. مهم‌ترین ضعف ایران در این عرصه، فقدان شبکه روایت‌ساز بومی است. بر این اساس، نقشه‌راه پیشنهادی پژوهش بر سه اصل تدریجی‌بودن، شبکه‌محوری و بومی‌سازی استوار است و مستلزم فعال‌سازی نخبگان واسط، تعامل هدفمند با اینفلوئنسرهای کلیدی، تولید محتوای فرهنگی مشترک و بهره‌گیری از ظرفیت ادبیات و هنر مشترک دو کشور است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دیپلماسی درجه دو؛ حکمرانی منطقه‌ای؛ زیست‌بوم مجازی؛ همگرایی منطقه‌ای؛ روایت‌های همگرا؛ ایران؛ پاکستان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Track Two Diplomacy in Regional Governance "The Role of the Virtual Ecosystem in Iran–Pakistan Convergence" | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mohammad Ali Ranjbar | ||
| Assistant Professor, Department of Political Science, Faculty of History and Political Studies, Baqir-ul-Ulum University, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Recent developments in the international system have demonstrated that official diplomacy alone is no longer sufficient to manage the complexities of regional relations. In this context, the expansion of the virtual ecosystem and social media networks has created a new arena for narrative competition and the construction of public perception, significantly increasing the role of non-state actors in processes of regional convergence. Despite the extensive historical, cultural, and civilizational capacities shared by Iran and Pakistan, their relations continue to face perceptual gaps, divergent sectarian-security narratives, and weak social and media interactions. The main question of this study is how Track Two diplomacy, within the context of the virtual ecosystem, can contribute to the development of regional governance and convergence between Iran and Pakistan through the production and reinforcement of convergent narratives. The aim of this research is to analyze the virtual ecosystem of Iran–Pakistan relations and to design a roadmap for strengthening regional convergence through Track Two diplomacy and shared narrative-building. Employing a qualitative approach, the study uses descriptive-analytical methods, discourse analysis, and narrative analysis to examine documentary, media, and library-based data related to bilateral relations. The findings indicate that Pakistan’s virtual ecosystem has evolved from a mere communication space into a field of narrative competition and the reproduction of geopolitical identities. In this environment, influence is exercised less by official media and more by media personalities, political influencers, and digital actors. Three major discourses regarding Iran can be identified within this space: the Islamic-geopolitical convergence discourse, the sectarian-security divergence discourse, and the economic-pragmatic discourse. Iran’s most significant weakness in this arena is the absence of a localized narrative-building network. Accordingly, the proposed roadmap of the study is based on the principles of gradualism, network-centeredness, and localization, requiring the activation of intermediary elites, targeted engagement with key influencers, the production of shared cultural content, and the utilization of the common literary and artistic capacities of the two countries. Recent developments in the international system have demonstrated that official diplomacy alone is no longer sufficient to manage the complexities of regional relations. In this context, the expansion of the virtual ecosystem and social media networks has created a new arena for narrative competition and the construction of public perception, significantly increasing the role of non-state actors in processes of regional convergence. Despite the extensive historical, cultural, and civilizational capacities shared by Iran and Pakistan, their relations continue to face perceptual gaps, divergent sectarian-security narratives, and weak social and media interactions. The main question of this study is how Track Two diplomacy, within the context of the virtual ecosystem, can contribute to the development of regional governance and convergence between Iran and Pakistan through the production and reinforcement of convergent narratives. The aim of this research is to analyze the virtual ecosystem of Iran–Pakistan relations and to design a roadmap for strengthening regional convergence through Track Two diplomacy and shared narrative-building. Employing a qualitative approach, the study uses descriptive-analytical methods, discourse analysis, and narrative analysis to examine documentary, media, and library-based data related to bilateral relations. The findings indicate that Pakistan’s virtual ecosystem has evolved from a mere communication space into a field of narrative competition and the reproduction of geopolitical identities. In this environment, influence is exercised less by official media and more by media personalities, political influencers, and digital actors. Three major discourses regarding Iran can be identified within this space: the Islamic-geopolitical convergence discourse, the sectarian-security divergence discourse, and the economic-pragmatic discourse. Iran’s most significant weakness in this arena is the absence of a localized narrative-building network. Accordingly, the proposed roadmap of the study is based on the principles of gradualism, network-centeredness, and localization, requiring the activation of intermediary elites, targeted engagement with key influencers, the production of shared cultural content, and the utilization of the common literary and artistic capacities of the two countries.Recent developments in the international system have demonstrated that official diplomacy alone is no longer sufficient to manage the complexities of regional relations. In this context, the expansion of the virtual ecosystem and social media networks has created a new arena for narrative competition and the construction of public perception, significantly increasing the role of non-state actors in processes of regional convergence. Despite the extensive | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Track Two Diplomacy, Regional Governance, Virtual Ecosystem, Regional Convergence, Convergent Narratives, Iran, Pakistan | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||