آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,671 |
| تعداد مقالات | 37,724 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,435,316 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,568,075 |
سلسله‌مباحثِ نظری در باب تاریخ ادبیات، براساس آرای رِنِه وِلِک (1) | ||
| آینه پژوهش | ||
| دوره 36، شماره 212، خرداد و تیر 1404، صفحه 17-43 اصل مقاله (677.11 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jap.2025.78037 | ||
| نویسنده | ||
| امید طبیب زاده* | ||
| عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی | ||
| تاریخ دریافت: 14 مرداد 1404، تاریخ پذیرش: 14 مرداد 1404 | ||
| چکیده | ||
| رنه ولک (1903-1995) ادبیات‌پژوه و زبان‌دان برجسته، اصلاً اتریشی بود؛ اما تحصیلات دانشگاهی خود را در پراگ آغاز و به پایان رساند. در سال 1939، به دنبال اشغال پراگ از سوی نازی‌ها، از پراگ به انگلستان و سپس به آمریکا مهاجرت کرد. او دانش‌آموختۀ مکتب ساختگرای پراگ بود و توانست از طریق تلفیق عالمانۀ آرای خود با مبانی مکتب صورت‌گرای نقد نوی آمریکایی، دوران جدیدی را در کار مطالعات ادبی در جهان پدید آورد. یکی از مهم‌ترین آثار او کتاب نظریۀ ادبیات (1948) است که آن را با همکاری آستین وارن (1899 ـ 1986) آمریکایی تألیف کرده است. این کتاب که خوشبختانه به فارسی دقیق و عالمانه‌ای ترجمه شده، یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین آثار در زمینۀ پژوهش‌های ادبی است که از نخستین روزهای انتشارش تا به امروز، راهنمای نظریِ طیف گسترده‌ای از پژوهشگرانِ نقد ادبی و تاریخ ادبیات و ادبیات تطبیقی در سرتاسر جهان بوده است. بسیاری از آثار رنه ولک به فارسی ترجمه شده است؛ اما ردِّ چندانی از افکار او را در آثار فارسی نمی‌توان مشاهده کرد، نه در کتاب‌ها و مقالات تألیفی فارسی مربوط به نقد ادبی و تاریخ ادبیات و مطالعات ادبیات تطبیقی و نه حتی در رساله‌های ارشد و دکتری فارسی در این حوزه‌ها. این قضیه قطعاً ربطی به کیفیت ترجمۀ آثار او به فارسی ندارد؛ زیرا مترجمان این آثار غالباً افراد ذی‌صلاح و فاضلی بوده‌اند که آشنایی کامل با افکار و آرای او داشته و ترجمه‌های دقیقی از آنها به عمل آورده‌اند. مشکل بیش از هر چیز به پیچیدگی و ایجازِ سَبکِ نگارش او مربوط می‌شود، و نیز و به ارجاعات متعدد و بدون توضیح او به موضوعات و مآخذ قدیم یا معاصر خودش. این همه خواننده را خیلی زود از خواندن خسته، و از ادامه دادن ناامید و منصرف می‌سازد. در این سلسله‌مقالات می‌کوشم تا آراء رنه ولک را در حوزۀ تاریخ ادبیات معرفی و نقد و بررسی کنم. این مجموعه مشتمل بر سه بخش است و هر بخش نیز مرکب از دو تا چند فصل گوناگون؛ در بخش نخست با شرح اشارات و آراءِ رنه ولک در آثار گوناگونش، و با طرح شواهد و مثال‌هایی از ادبیات فارسی، به معرفی نظریۀ او در زمینۀ تاریخ ادبیات می‌پردازم؛ در بخش دوم از نقدهایی سخن می‌گویم که بر آراء او نوشته شده است؛ و درنهایت در بخش سوم به نقد و بررسی برخی از پژوهش‌های مربوط به تاریخ ادبیات فارسی براساس آرای او می‌پردازم. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| رنه ولک؛ تاریخ ادبیات؛ تاریخ ادبیات فارسی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Series of Theoretical Discussions on Literary History Based on the Views of René Wellek (1) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Omid Tabibzadeh | ||
| (Permanent Member of the Academy of Persian Language and Literature | ||
| چکیده [English] | ||
| René Wellek (1903–1995), a distinguished literary scholar and linguist, was originally Austrian but began and completed his university studies in Prague. In 1939, following the Nazi occupation of Prague, he emigrated to England and then to the United States. A student of the Prague structuralist school, he succeeded in synthesizing his ideas with the principles of the New Critical formalist approach in America, ushering in a new era of literary studies worldwide. One of his most important works is Theory of Literature (1948), co-authored with the American critic Austin Warren (1899–1986). Fortunately, this book has been translated into Persian with both precision and scholarly care, and it stands as one of the most significant and influential works in literary research—serving, from its first publication to the present day, as a theoretical guide for a wide range of scholars in literary criticism, literary history, and comparative literature across the globe. Although many of Wellek’s works have been translated into Persian, traces of his ideas are scarcely visible in Persian-language works, whether in books and articles on literary criticism, literary history, and comparative literature, or even in master’s theses and doctoral dissertations in these fields. This is certainly not due to the quality of the Persian translations, as the translators were generally competent scholars well-acquainted with Wellek’s thought, producing accurate renditions. Rather, the problem lies primarily in the complexity and conciseness of Wellek’s prose, coupled with his numerous unelaborated references to older or contemporary subjects and sources. These features often quickly tire the reader and discourage further study. In this series of articles, I aim to introduce, critique, and examine René Wellek’s views on literary history. This series consists of three main parts, each comprising two to several different chapters. In the first part, drawing on various works by Wellek and supported by examples from Persian literature, I present his theory of literary history. The second part discusses critiques written of his views, and finally, the third part offers critical analyses of selected studies on the history of Persian literature in light of Wellek’s theories. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| René Wellek, literary history, history of Persian literature | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 451 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 203 |
||