آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,598 |
| تعداد مقالات | 36,984 |
| تعداد مشاهده مقاله | 17,445,615 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 7,918,990 |
تحلیل فلسفی-تربیتی نیایش و زبان آن در اسلام | ||
| دو فصلنامه معنویت پژوهی اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ، انتشار آنلاین از تاریخ 05 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jsr.2025.72928.1161 | ||
| نویسنده | ||
| پرستو مصباحی جمشید* | ||
| استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 28 شهریور 1404، تاریخ بازنگری: 16 آبان 1404، تاریخ پذیرش: 15 آذر 1404 | ||
| چکیده | ||
| نیایشکردن بخشی از شبکه ارتباط کلامی انسان با خداوند است. هدف این پژوهش واکاوی نیایش از منظر فلسفی و تحلیل نسبت آن با غایت تربیت یعنی قرب الیالله است. در این پژوهش نیایش با توجه به سطوح هستیشناسانه و معرفتشناسانه آن مورد مداقّه قرار گرفته تا توانایی خلاقانه انسان در ارتباطگیری با خداوند به نمایش درآید. قابلیت زبانی انسان در ارتباط با خداوند از طریق انکشاف باطن هستی و فهم دگرگونیهای گوهرین جهان (در سطح هستیشناسانه) و خودآگاهی، ادراکات حسی، خیالی و عقلانی (در سطح معرفتشناسانه) قابل تبیین و تحلیل است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی نگاشته شده و یافتههای پژوهش نشان میدهد الف) نیایش در فرایند استکمال فردی و اجتماعی، انسان را به مقام قرب میرساند و ازاینجهت همسو با غایت تربیت است. در صورتی که انسان از جایگاه نیایش در فرایند تربیت آگاه باشد، جنبه معرفتبخش نیایشهای اسلامی آشکارتر میگردد؛ ب) تحلیل فلسفی نیایش کمک میکند تا راهبری عرفانی انسان با روشنایی عقل همراه میگردد | ||
| کلیدواژهها | ||
| نیایش؛ هستیشناسی نیایش؛ کارکردهای نیایش؛ ادراکات انسانی؛ تربیت؛ قرب | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Philosophical-Educational Analysis of Supplication (Niāyish) and Its Language in Islam | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Parastoo Mesbahi Jamshid | ||
| Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Supplication (Niāyish) constitutes a part of humanity’s verbal communication network with God. The objective of this research is to investigate supplication from a philosophical perspective and analyze its relationship with the ultimate goal of education, namely, achieving proximity to God (Qurb ilā Allāh). In this study, supplication is examined in terms of its ontological and epistemological levels to demonstrate humanity’s creative capacity in establishing a connection with the Divine. Humanity’s linguistic capacity for relating to God is explainable and analyzable through the revelation of the inner essence of existence and the comprehension of the fundamental transformations of the world (at the ontological level), as well as through self-awareness, sensory perceptions, imagination, and rational cognition (at the epistemological level). This research is written using a descriptive-analytical methodology. The findings indicate that: a) Supplication guides the individual and social development process toward the station of proximity (qurb) and is thus aligned with the ultimate goal of education. If an individual is cognizant of the station of supplication within the educational process, the cognitive aspect of Islamic supplications becomes more apparent; b) The philosophical analysis of supplication helps to illuminate the mystical guidance of humanity with the light of reason. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Supplication (Niāyish), Ontology of Supplication, Functions of Supplication, Human Cognitions, Education, Proximity (Qurb) | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم
** نهج البلاغه.
*** صحیفه سجادیه.
ابراهیمی دینانی. غلامحسین. (1399). نیایش فیلسوف. تهران: علم.
اخوان، قاسم. (اردیبهشت 1397). بررسی امکان استنباط مضامین فلسفی از ادعیه. در: مجموعه مقالات فلسفه و پرستش و نیایش. بیست و دومین همایش بزرگداشت ملاصدرا، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
استیور، دان. (1380). فلسفه زبان دینی (مترجم: حسین نوروزی). تبریز: دانشگاه تبریز.
افلوطین. (1366). دوره آثار (مترجم: محمدحسن لطیفی). تهران: خوارزمی.
انگلس، فردریک. (بیتا). لودویگ فویرباخ و پایان فلسفه کلاسیک آلمانی (مترجم: مرضیه احمدی). بیجا: گام.
جوادی آملی، عبدالله. (1374). اسرار عبادت. قم: انتشارات الزهرا.
جوادی آملی، عبدالله. (1385). حیات عارفانه امام علی(ع). قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. (1392). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. (1401). حکمت عبادات. قم: اسراء.
حائری یزدی، مهدی. (1384). جستارهای فلسفی. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
خمینی، روح الله. (1379). صحیفه نور (ج17). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
خمینی، روح الله. (1382). شرح حدیث جنود عقل و جهل. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
داوری اردکانی، رضا. (1387). نگاهی دیگر به تاریخ فلسفه اسلامی. تهران: دانشگاه تهران.
داوری اردکانی، رضا. (1397). خلاصه سخنرانیهای برگزیده بیست و دومین همایش بزرگداشت ملاصدرا با عنوان «فلسفه، پرستش و نیایش». تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
رحمانی. سارا. (1400). در مقاله زبان نیایش فارابی و کیرکگور: فیلسوفان متأله شرق و غرب در گفتگو با خداوند. دعاپژوهی، 1(1)، صص 36-67.
سید بن طاووس. (1411ق). مهج الدعوات و منهج العبادات. قم: دار الذخائر.
صدرالمتالهین، محمد بن ابراهیم. (1340). رساله سه اصل (مصحح: حسین نصر). تهران: دانشگاه تهران.
صدرالمتالهین، محمد بن ابراهیم. (1380). ترجمه و شرح بخش نخست مبدا و معاد صدر المتالهین شیرازی. قم: انتشارات اشراق.
صدرالمتالهین، محمد بن ابراهیم. (1389). ترجمه و تفسیر الشواهد الربوبیه. قم: انتشارات اشراق.
صدرالمتالهین، محمد بن ابراهیم. (1981م). الحکمة المتعالیه فی الاسفار الاربعه. بیروت: دار احیاءالتراث العزلی.
عبداللهی، محمد علی؛ جابری، طالب. (1398). ویتگنشتاین، معجزه وجود، حیرت و مواجهه با زبان. پژوهشهای هستیشناختی،. 8(16)، صص 37-58.
غفاری، ابراهیم. (1378). آیین نیایش. مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی.
فیض کاشانى، محمد بن شاه مرتضى. (1418ق). علم الیقین (مصحح: محسن بیدارفر). قم: بیدار.
کارل، الکسیس. (1339). نیایش (مترجم: علی شریعتی). تهران: شرکت انتشارات تهران.
مطهری، مرتضی. (1376). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی. (1392). آزادی معنوی. تهران: صدرا.
معلمی، حسن. (1385). تاریخ فلسفه اسلامی (پژوهشگران). قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1392). مفاتیح نوین. قم: انتشارات امام علی ابن ابیطالب(ع).
مولوی، جلال الدین محمد بن محمد. (1393). مثنوی معنوی (دفتر سوم و چهارم). براساس آخرین تصحیح نیکلسون و مقابله با نسخه قونیه به کوشش حسن لاهوتی. تهران: میراث مکتوب.
وطندوست، محمدعلی؛ فرزانه، فائزه. (1403). تبیین مبانی فلسفی مستفاد از صحیفه سجادیه و تأیید قواعد فلسفی از طریق آن (با تأکید بر مبانی حکمت متعالیه). دعاپژوهی، 4(7)، صص 124-145.
هایدگر، مارتین. (1389). شعر، زبان و اندیشه رهایی (مترجم: عباس منصوری). تهران: انتشارات مولی.
هایلر، فردریش. (1393). نیایش، پژوهشی در تاریخ و روانشناسی دین (مترجم: شهابالدین عباسی). تهران: نی.
Schleiermacher, F. (1928). The Christian Faith (2d Edition). London, T. & T. Clark. Wittgenstein. (1961). Notebooks: 1914-1916, Edited by G. H von Wright and G. E. M Anscombe, translated by G. E. M Anscombe, Harper and Row Publishers. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 27 |
||