آمار

تعداد نشریات54
تعداد شماره‌ها2,627
تعداد مقالات37,191
تعداد مشاهده مقاله17,809,046
تعداد دریافت فایل اصل مقاله8,056,712
قندچی, آرش. (1404). تشریح ضرورت و چرایی پیدایش ایده چندگانه پیش از رویش طرح معماری. اسلام و مطالعات اجتماعی, 3(5), 139-171. doi: 10.22081/jtc.2026.73647.1066
آرش قندچی. "تشریح ضرورت و چرایی پیدایش ایده چندگانه پیش از رویش طرح معماری". اسلام و مطالعات اجتماعی, 3, 5, 1404, 139-171. doi: 10.22081/jtc.2026.73647.1066
قندچی, آرش. (1404). 'تشریح ضرورت و چرایی پیدایش ایده چندگانه پیش از رویش طرح معماری', اسلام و مطالعات اجتماعی, 3(5), pp. 139-171. doi: 10.22081/jtc.2026.73647.1066
قندچی, آرش. تشریح ضرورت و چرایی پیدایش ایده چندگانه پیش از رویش طرح معماری. اسلام و مطالعات اجتماعی, 1404; 3(5): 139-171. doi: 10.22081/jtc.2026.73647.1066

تشریح ضرورت و چرایی پیدایش ایده چندگانه پیش از رویش طرح معماری

الهیات شهر
مقاله 6، دوره 3، شماره 5، فروردین 1404، صفحه 139-171    اصل مقاله (1.58 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jtc.2026.73647.1066
نویسنده
آرش قندچی*
گروه معماری، واحد تفرش، دانشگاه آزاد اسلامی، تفرش، ایران.
تاریخ دریافت: 15 آذر 1404،  تاریخ بازنگری: 05 دی 1404،  تاریخ پذیرش: 08 بهمن 1404 
چکیده
این پژوهش به بررسی فرآیند شکل‌گیری ایدهٔ طراحی در ذهن معماران و تبیین ضرورت ایجاد الگوی چندگزینه‌ای پیش از نهایی‌شدن طرح، با اتکا به الگوی فلسفی علامه‌طباطبایی می‌پردازد. تحقیق، به روش کیفی و در چارچوب پارادایم خردگرای فلسفی-تجربی است که با بهره‌گیری از روش دلفی و مصاحبه‌های عمیق با معماران و اساتید برجسته انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه، مصاحبه و بازخوردهای کنترل‌شده گردآوری و با رویکرد پدیدارشناسانه تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در زیرسامانه عقلیِ نظام مولد علم انسان، حداقل دو گزینهٔ نهایی شکل می‌گیرد. طراح سپس با ارجاع به بایگانی ذهنی خود در زیرسامانه خیال، بر اساس مشابهت‌یابی، انتخاب نهایی را انجام می‌دهد. وجود این نظام چندگزینه‌ای نه تنها اصل بنیادی در فرآیند ادراک است، بلکه ابزاری برای دستیابی به لایه‌های عمیق‌تر حافظه و تجربیات طراح محسوب می‌شود. این تحقیق با مدل‌سازی رفتار طراحان، بر اهمیت تولید چندگزینه در سطوح ادراکی تأکید کرده و نقشی مؤثر در شناخت فرآیندهای طراحی معماری ایفا می‌نماید.
کلیدواژه‌ها
ادراک؛ علم؛ ایده؛ طراحی؛ عقل
عنوان مقاله [English]
Explaining the Necessity and Rationale for the Emergence of Multiple Ideas Before the Formation of an Architectural Design
نویسندگان [English]
Arash Qandchi
Department of Architecture, Taf..C., Islamic Azad university, Tafresh, Iran.
چکیده [English]
This research investigates the process of design ideation in the minds of architects and explains the necessity of creating a multi-option model before the finalization of a design, based on the philosophical model of Allameh Tabatabaei. The study employs a qualitative method within the framework of a rationalist-empirical philosophical paradigm, utilizing the Delphi method and in-depth interviews with prominent architects and professors. Data were collected through questionnaires, interviews, and controlled feedback, and were analyzed using a phenomenological approach. The findings indicate that within the rational subsystem of the human knowledge-generating system, at least two final options are formed. The designer then refers to their mental archive within the imaginal subsystem, and based on analogy-finding, makes the final selection. The existence of this multi-option system is not only a fundamental principle in the perceptual process but also serves as a tool for accessing deeper layers of the designer's memory and experiences. By modeling designer behavior, this research emphasizes the importance of generating multiple options at perceptual levels and plays an effective role in understanding architectural design processes.
کلیدواژه‌ها [English]
Perception, Intellect, Knowledge, Idea, Design, Reason
مراجع
  1. ابراهیمی دینانی، غلامحسین (1394)، از محسوس تا معقول. تهران: مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
  2. اشکوه محمدوار (1356). اوپانیشاد (سر اکبر). (ترجمهٔ تارا چند و محمدرضا جلالی نائینی، چاپ دوم،). تهران. طهوری.
  3. احمدی، بابک (1389). تصاویر دنیای خیال (چاپ چهارم). تهران: مرکز.
  4. احمدی، بابک (1398). حقیقت و زیبایی (چاپ سی و ششم). تهران: مرکز.
  5. احمدی، احمد (1396). بن لایه­های شناخت. (چاپ چهارم). تهران: سمت.
  6. اراکی، محسن (1393). نظریه شناخت. قم: دفتر نشر معارف.
  7. اردلان نادر. بختیاری لاله (1390). حس وحدت. (ترجمه ونداد جلیلی، چاپ دوم). تهران: علم معمار.
  8. استیسن. والتر ترنس (1392). فلسفه هگل. (چاپ هشتم، ترجمهٔ حمید عنایت). تهران: علمی و فرهنگی.
  9. الکساندر، کریستوفر (1396)، سرشت نظم، (چاپ چهارم، ترجمه: رشا سیروس سبزی، علی اکبری)، تهران، پرهام نقش.
  10. اسلامی، غلامرضا (1393)، مبانی نظری معماری، (چاپ دوم)، تهران: علم معمار.
  11. بازرگان، عباس (1397). روش­های تحقیق کیفی و آمیخته. (ویرایش چهارم). تهران: دیدار.
  12. براتی، ناصر داوودپور زهره منتظری مرجان (1392). روش تحقیق در مطالعات محیطی. تهران: ساکو.
  13. بورکهارت، تیتوس (1369). هنر مقدس. (ترجمهٔ جلال ستاری). تهران: سروش.
  14. پناهی آزاد، حسن (1396). شناخت جهان بینی و ایدئولژی. (چاپ سوم). تهران: کانون اندیشه جوان.
  15. پوپر، کارل ریموند (1388). منطق اکتشاف علمی. (چاپ چهارم، ترجمهٔ سید حسین کمالی). تهران: علمی و فرهنگی.
  16. حسینی، سیدعارف (1382). نیک شهر قدسی. تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما.
  17. حلبی، علی اصغر (1379). گزیدةحدیقه الحقیقه. تهران: دانشگاه پیام نور.
  18. خاکی، غلامرضا (1397). روش تحقیق. (چاپ هفتم). تهران: فوژان.
  19. دورانت، ویل (1398). لذات فلسفه. (چاپ بیست و نهم، ترجمهٔ زریاب خوئی عباس). تهران: علمی و فرهنگی.
  20. دیوانی، امیر (1381). فلسفهٔ نفس. تهران: سروش.
  21. زمانی، محسن (1393). آشنایی با معرفت‌شناسی. (چاپ دوم). تهران: هرمس.
  22. سرمد زهره، بازرگان عباس، حجازی­فر الهه (1396). روش­های تحقیق در علوم رفتاری. (چاپ سی ام). تهران: آگه.
  23. سوآمی، آناندا کومارا (1393). فلسفة هنر مسیحی و شرقی (چاپ: سوم، ترجمهٔ امیرحسین ذکرگو). تهران: متن.
  24. شایگان، داریوش (1373). هانری کربن آفاق تفکر اسلام ایرانی. (چاپ هشتم). تهران: گوتنبرگ.
  25. شریعت، فرشاد (1380). جان لاک و اندیشه آزادی. تهران: آگه.
  26. شولتز، کریستیان نوربرگ (1398). معنا در معماری غرب (چاپ ششم، ترجمهٔ مهرداد قیومی بیدهندی). تهران: متن.
  27. شولتز، کریستیان نوربرگ (1391). معماری حضور زبان و مکان. (چاپ سوم، ترجمهٔ علیرضا سید احمدیان). تهران: نیلوفر.
  28. طباطبایی، محمدحسین (1400). اصول فلسفه و روش رئالیسم. (چاپ 30). تهران: صدرا.
  29. عاملی، بهاء الدین محمد (1390). کلیات کشکول. (ترجمهٔ فاطمه دارنگ). تهران: جمهوری.
  30. همدانی، عین القضات (بی‌تا). تمهیدات.
  31. فخری، ماجد (1388). سیر فلسفه در اسلام. (چاپ دوم، ترجمهٔ نصرالله پورجوادی و همکاران). تهران: مرکز نشردانشگاهی.
  32. کاپرا، فریتیوف (1399). تائوی فیزیک. (چاپ دوم، ترجمهٔ شکوفه غفاری). تهران: هرمس.
  33. کاپلستون، فردریک چارلز (1400). تاریخ فلسفه (جلد یکم، ترجمهٔ سید جلال الدین مجتبوی). تهران: علمی فرهنگی.
  34. کار ای، ایچ (1396). تاریخ چیست. (چاپ هفتم، ترجمهٔ حسن کامشاد). تهران: خوارزمی.
  35. کریشنان، سرو پالی رادا (1367). تاریخ فلسفه شرق و غرب. (جلد اول، ترجمهٔ خسرو جهانداری). تهران: انتشارات و اموزش انقلاب اسلامی.
  36. کانت، امانوئل (1394). نقد عقل محض. (چاپ ششم، ترجمهٔ بهروز نظری). تهران: ققنوس.
  37. گروت، لیندا. وانگ دیوید (1396). روش تحقیق در معماری. (چاپ  نهم، ترجمهٔ علیرضا عینی فر). تهران: دانشگاه تهران.
  38. گروتر یورگ، کورت (1397). زیبایی‌شناسی در معماری. (چاپ دوم، ترجمهٔ جهانشاه پاکزاد. عبدالرضا همایون). تهران: شهید بهشتی.
  39. گیج، مارک فاستر (1400). نظریه­های زیباشناسی (چاپ دوم، ترجمهٔ احسان حنیف). تهران: فکرنو.
  40. لاوسون، برایان (1395). طراحان چگونه می­اندیشند (چاپ دوم، ترجمهٔ حمید ندیمی). تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
  41. لاوسون. برایان (1397). طراحان چه می­دانند (چاپ دوم، ترجمهٔ حمید ندیمی و همکاران). تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
  42. مارتین، رابرت ام (1394). معرفت‌شناسی. (ترجمهٔ نسترن ظهیری). تهران: ققنوس.
  43. مارشال، کاترین راس من گرچن ب (1395). (ترجمهٔ علی پارسائیان و سید محمد اعرابی). روش تحقیق کیفی. (چاپ پنجم). تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
  44. محمدپور، احمد (1398). روش در روش. (چاپ دوم، ویراست دوم). تهران: لوگوس.
  45. محمودی، سیدمحمد (1361). در قلمرو شناخت. تهران: سروش.
  46. مطهری، مرتضی (1361). شناخت در قران. تهران: سپاه.
  47. مومنی هادی، ابراهیمی میثم (1394). فلسفه اسلامی و زیبایی‌شناسی. تهران: بیهق کتاب.
  48. نصر، سیدحسین (1387). صدرالمتألهین شیرازی و حکمت متعالیه. (ترجمهٔ حسین سوزنچی). تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی.
  49. نصر، حسین (1388). معرفت و معنویت. (ترجمهٔ انشالله رحمتی). تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی.
  50. نقره­کار، عبدالحمید (1398). حکمت اسلامی در هنر و معماری. (چاپ سوم). تهران: فکرنو.
  51. نیوتن، اریک (1381). معنی زیبایی. (چاپ پنجم، ترجمهٔ پرویز مرزبان). تهران: علمی و فرهنگی.
  52. 1.Aghaeimehr M, Gharehbaglou M. Identity- Based Contemporization; Case Study: Iran Contemporary Urban Districts in Pahlavi Era. Naqshejahan - Basic Studies and New Technologies of Architecture and Planning. 2020 May 10;10(1):11-18. [Persian] https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.139  9.10.1.5.1
  53. 2.Andrei L. Idealism (mentalism) in earlyGreek metaphysics and philosophical theology: Pythagoras, Parmenides, Heraclitus, Xenophanes and others (withsome remarks on the" gigantomachia about being" in Plato's Sophist). Индоевропейское языкознание и классическая филология.2019(23-2):651-704. Available at:https://cyberleninka.ru/article/n/idealism-mentalism-in-early-greek-metaphysics-and- philosophical-theology-pythagoras-parmenides-heraclitus-xenophanes-and- others-
  54. 3.Aquinas T. St. Thomas Aquinas on Politics and Ethics. Trans. Paul E. Sigmund. New York: WW Norton & Co. 1988. Available at: http://dni.dali.dartmouth.edu/5u84p368d2dl/05-prof-jovani-bode-4/read-0393952436-st-thomas-aquinas-on-politics-and-ethics.pdf17. Wippel JF. Truth in Thomas Aquinas. The Review of Metaphysics. 1989 Dec 1:295-326. Available at:https://www.jstor.org/stable/20128871
  55. 4.Coomaraswamy AK. The origin of the Buddha image. The Art Bulletin. 1927 Jun ;9(4):287-328. https://doi. rg/10.1080/00043079.1927.1140 9514
  56. 5.Coomaraswamy AK. Time and eternity. Artibus Asiae. Supplementum. 1947 Jan 1;8:1-40. Available at: https://www.jstor.org/stable/2718013 37. 38. Mirshahzadeh S, Eslami SG, Einifar A. The Role of Borderline-Hybrid Space in Signifying Process: Evaluation of Interpretation Potentiality of the Space Employing Semiotic Approach. Hoviatshahr. 2011 Jul 20;5(9):5-16. [Persian] Available at:https://hoviatshahr.srbiau.ac.ir/?_action=arti cleInfo&article=1185&vol=255&lang=en
  57.  
  58. 6.Cross N. Designerly ways of knowing: Design discipline versus design science. Design issues. 2001 Jul 1;17(3):49-55. https://www.jstor.org/stable/1511801 Traditional Architecture by Parametric Algorithm.   Hoviatshahr. 2015 Feb 20; 8(20):31-44. [Persian] Available at: http://hoviatshahr.srbiau.ac.ir/article_6419_ 697f157aebfd2e62eeb7b8574b770aeb.pdf  . 7.Mahdavinejad M, Zia A, Larki AN, Ghanavati S, Elmi N. Dilemma of green and pseudo green architecture based on LEED norms in case of developing countries. International journal of sustainable built environment, 2014 Dec 1;3(2):235-46. https://doi.org/10.1016/j.ijsbe.2014.06.003
  59. 8.Daneshjoo K, Farmahin Farahani S. Geometry in Pre-Islamic Iranian Architecture and its Manifestation in Contemporary Iranian Architecture. Naqshejahan – Basic Studies and New Technologies of Architecture and Planning. 2013 Apr 10;3(1):55-66. [Persian] https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.139 2.3.1.3.0
  60. 9.Dashtaki N, Majedi H, Habib F. Explanation of Sustainable City Criteria based on Conceptual Model of Transcendence City. Naqshejahan-Basic studies and New Technologies of Architecture and Planning. 2021 Nov 10;11(3):109-127. [Persian] 
  61. 10.Diba D. Contemporary architecture of Iran. Architectural Design. 2012 May;82(3):70-9. https://doi.org/10.1002/ad.1406
  62. 11.Diba D. L'Iran et l'architecture contemporaine. Mimar (Singapore). 1991;38:20-25. [French] Available at: francis.inist.fr/vibad/index.php?action=getR ecordDetail&idt=19648743
  63. 12.Dummer W, Niethammer AG, Baccala R, Lawson BR, Wagner N, Reisfeld RA,Theofilopoulos AN. T cell homeostatic proliferation elicits effective antitumor autoimmunity. The Journal of clinical investigation. 2002 Jul 15;110(2):185-92. Available at: https://www.jci.org/articles/view/15175
  64. 13.Eslami SG, Shapourian F. The Theories and Methods of Teaching Creativity in Contemporary Western Psychology. Motaleate Tatbighi Honar, 2014; 3(6): 113- 124. [Persian] Available at: https://www.sid.ir/Fa/Journal/ViewPaper.as px?ID=229162
  65. 14.Fardpour S. Confrontation and interaction of semantic authenticity and modern building materials in today's Iranian architectural works. Naqshejahan - Basic Studies and New Technologies of Architecture and Planning. 2022;12(3):42-62. [Persian] https://dorl.net/dor/20.1001.1.23224991.1401.12.3.7.1
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 21
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 19


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب