آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,632 |
| تعداد مقالات | 37,277 |
| تعداد مشاهده مقاله | 18,130,303 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,269,102 |
حکم فقهی مدیریت تعارض در رفتار سازمانی: تحلیلی بر اساس قرآن، سنت و سیره علوی | ||
| مدیریت دانش اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/jikm.2026.75145.1121 | ||
| نویسندگان | ||
| شادی حسنی* 1؛ فاطمه اردشیری2 | ||
| 1دکتری تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، نوشهر، ایران | ||
| 2دانش آموخته سطح سه حوزه علمیه خواهران | ||
| تاریخ دریافت: 27 خرداد 1405، تاریخ بازنگری: 31 خرداد 1405، تاریخ پذیرش: 31 خرداد 1405 | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف استنباط حکم فقهی مدیریت تعارض در رفتار سازمانی بر اساس قرآن، سنت و سیره علوی انجام شده است. سؤال اصلی آن است که مدیریت تعارض از منظر فقه اسلامی چه حکمی دارد و چگونه میتوان از قواعد فقهی برای حل تعارضات سازمانی بهره برد. روش پژوهش، ترکیبی از اجتهاد فقهی (ادله أربعه) و تحلیل محتوای کیفی آیات و روایات مرتبط با تعارض، نزاع، مدارا و قاطعیت است. اعتبار یافتهها با ارجاع به آرای فقیهان معاصر (امام خمینی، خویی، مکارم شیرازی، محقق داماد) و بررسی سندیت احادیث از کتب رجال تأمین شده است. یافتهها نشان میدهد قرآن اختلاف را طبیعی میداند (هود: ۱۱۸) و مراحل چهارگانه (اجتناب، سازش، همکاری، غلبه) را ارائه میدهد. سیره نبوی و علوی سبک سهمرحلهای (ذهنی، نرم، سخت) را طراحی کرده است. با استناد به قواعد لاضرر، دفع ضرر محتمل، تقدم دفع مفسده بر جلب منفعت و قاعده اهم و مهم، پنج حکم فقهی استنباط شد: ۱. وجوب کفایی مدیریت تعارض بر مدیران صالح؛ ۲. لزوم ترتیب مراحل؛ ۳. لزوم تقدم اهم بر مهم در تزاحمات سازمانی با ملاکهایی چون حفظ نظام، عدالت و جلوگیری از فساد؛ ۴. حرمت شتابزدگی، اجحاف، غیبت و افشاگری بیدلیل؛ ۵. استحباب مؤکد مشورت و میانجیگری. نتیجه آنکه مدیریت تعارض در سازمانهای اسلامی حکم شرعی وجوب کفایی دارد و مدیران موظفاند مراحل نرم را پیش از اقدام قاطع طی کنند. پیشنهاد میشود پژوهشهای تجربی برای آزمون این الگو در سازمانهای ایرانی انجام شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعارض؛ مدیریت تعارض؛ حکم فقهی؛ قاعده لاضرر؛ قاعده اهم و مهم؛ وجوب کفایی؛ نهجالبلاغه | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The Jurisprudential Ruling on Conflict Management in Organizational Behavior: An Analysis Based on the Quran, Sunnah, and the Alawi Tradition | ||
| نویسندگان [English] | ||
| shadi hassani1؛ fatemeh ardeshiri2 | ||
| 1PhD in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Nowshahr, Iran | ||
| 2Graduate of the third level of the Sisters' Seminary | ||
| چکیده [English] | ||
| The present study aims to infer the jurisprudential ruling on conflict management in organizational behavior based on the Quran, Sunnah, and the Alawi tradition. The main question is what is the ruling on conflict management from the perspective of Islamic jurisprudence and how can jurisprudential rules be used to resolve organizational conflicts. The research method is a combination of jurisprudential ijtihad (four proofs) and qualitative content analysis of verses and narrations related to conflict, conflict, tolerance, and decisiveness. The validity of the findings is ensured by referring to the opinions of contemporary jurists (Imam Khomeini, Khoei, Makarem Shirazi, Mohaqiq Damad) and examining the authenticity of hadiths from the books of Rijal. The findings show that the Quran considers disagreement to be natural (Hood: 118) and presents four stages (avoidance, compromise, cooperation, and domination). The Prophetic and Alawi traditions have designed a three-stage style (mental, soft, and hard). Based on the principles of no harm, avoidance of possible harm, priority of avoiding corruption over gaining benefit, and the rule of the most important, five jurisprudential rulings were deduced: 1. The necessity of conflict management being sufficient for competent managers; 2. The necessity of ordering the stages; 3. The necessity of prioritizing the important over the important in organizational conflicts with criteria such as maintaining order, justice, and preventing corruption; 4. The prohibition of haste, injustice, backbiting, and unwarranted disclosure; 5. The strong desirability of consultation and mediation. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Conflict, conflict management, jurisprudential ruling, rule of no harm, rule of most important, obligation of sufficiency, Nahj al-Balagha | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||