آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شماره‌ها | 2,673 |
| تعداد مقالات | 37,755 |
| تعداد مشاهده مقاله | 20,575,852 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 9,607,701 |
تحلیل الزامات فقهی ایجاد ساختار جهت شکوفاسازی استعدادهای بالقوه در حکومت اسلامی | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 12، مهر 1404، صفحه 291-313 اصل مقاله (1.53 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.74391.1115 | ||
| نویسنده | ||
| ایمان کاکاوند* | ||
| دانش‌آموخته سطوح عالی حوزه علمیه، قم. ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 20 اسفند 1404، تاریخ بازنگری: 26 خرداد 1404، تاریخ پذیرش: 19 تیر 1404 | ||
| چکیده | ||
| شکوفاسازی استعدادهای بالقوه، پیش‌شرط تحقق اهداف متعالی در حکومت اسلامی است. از آنجاکه دستیابی به این مهم بدون وجود زیرساخت‌های نظام‌مند ممکن نیست، فقه حکومتی الزامات مشخصی را برای «ایجاد ساختار» در این زمینه ایجاب می‌کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش است که کدام قواعد فقهی پشتیبان الزام حکومت به ایجاد ساختار شکوفاسازی استعدادها هستند؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد قاعده حفظ نظام استمرار حیات سیاسی- اجتماعی را منوط به تربیت نیروی انسانی شایسته می‌داند و یکی از عوامل مهم تربیت نیروهای شایسته، شکوفاسازی استعدادها است؛ قاعده عدالت با نفی تبعیض، ایجاد بستر برای رشد استعدادها را از مصادیق «اعطاءُ کلِّ ذی حقٍّ حقَّه» برمی‌شمارد؛ قواعد لاضرر و تسبیب از منظر صیانت از منابع، حکومت را در قبال اتلاف استعدادها و قصور در زیرساخت‌سازی مسئول می‌داند. در نهایت این قواعد به همراه قاعده ملازمه عقلیه ایجاد ساختار را یک الزام شرعی برای حکومت اسلامی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شکوفاسازی؛ ساختار؛ حکومت اسلامی؛ قواعد فقهی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| An Analysis of the Jurisprudential Requirements for Establishing Structures to Foster the Development of Human Potential in an Islamic Government | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Iman Kakavand | ||
| Graduate of Advanced Seminary Studies, Qom, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| The development and flourishing of human potential constitute a prerequisite for achieving the higher objectives of an Islamic government. Since the realization of this goal is impossible without systematic institutional foundations, governmental jurisprudence (fiqh al-hukūmah) imposes specific obligations regarding the establishment of structures designed to cultivate and develop individual talents and capabilities. The present study employs a descriptive-analytical methodology to address the following question: Which jurisprudential principles provide the basis for obligating an Islamic government to establish structures aimed at fostering human potential and talent development? The findings indicate that several major jurisprudential principles support such an obligation. First, the principle of preserving the social order considers the continuity of political and social life dependent upon the cultivation of qualified human resources. One of the most significant factors in developing competent individuals is the identification and nurturing of their latent talents and abilities. Second, the principle of justice, through its rejection of discrimination, regards the provision of opportunities for personal growth and development as an application of the maxim “giving every rightful claimant his due” (iʿṭāʾ kull dhī ḥaqqin ḥaqqah). Third, the principles of no harm (lā ḍarar) and causation (tasbīb), from the perspective of safeguarding valuable resources, hold the government accountable for the waste of human potential and for negligence in creating the necessary institutional and structural foundations for talent development. Ultimately, these principles, together with the principle of rational correlation (mulāzamah ʿaqliyyah), establish the creation of appropriate structures for nurturing human potential as a religious and legal obligation incumbent upon an Islamic government. | ||
| کلیدواژه‌ها [English] | ||
| Talent Development, Institutional Structures, Islamic Government, Jurisprudential Principles | ||
| مراجع | ||
|
ابن سینا، حسین بن عبد اللّٰه. (1404ق). الشفاء؛ الطبیعیات (ج2). قم: مکتبة آیة اللّٰه العظمی المرعشی النجفی.
اصغری، محمد. (1388). عدالت به مثابه قاعده فقهی و حقوقی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 39، شماره اول، بهار، صص 1-21.
اعرافی، علیرضا. (1395). فقه تربیتی (ج26). قم: مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان.
افتخاری، اصغر؛ صادقی، محمد. (1391). بررسی قاعده حفظ نظام و ابعاد آن در نظام حقوقی – سیاسی جمهوری اسلامی ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 42، شماره 4، صص 21-40.
آملی، محمدتقی. (بی‌تا). المکاسب و البیع (تقریر میرزای نائینی) (ج1). قم: مؤسسه نشر اسلامی.
باقری، خسرو. (1377). در باب استعداد آدمی: تحقیقی در فلسفه تعلیم و تربیت، روش‌شناسی علوم انسانی، شماره14و15، ص 85-91
بجنوردی، محمد. (1401ق). قواعد فقهیه (ج1، چاپ سوم). تهران، موسسه عروج.
پهلوان شریف، محمد امین. (1395). طراحی چارچوبی برای مدیریت استعداد در پرتو رو پژوهش قرآنی، پایان نامه مقطع دکتری، دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت.
جمال‌زاده، ناصر؛ باباخوانی، مجتبی. (1396). کاربرد قاعده حفظ نظام در اندیشه فقهی - سیاسی امام خمینی&، دانش سیاسی، 13(25)، صص 5-40.
جوادی آملی، عبدالله. (1388). اسلام و محیط زیست. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. (1393). ادب فنای مقربان (ج9). قم: اسراء.
حلی، نجم الدین (محقق حلی). (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام(ج3). قم: مؤسسه اسماعیلیان.
خراسانی، فاضل تونی. (1412ق). الوافیة فی اصول الفقه. قم: مجمع الفکر الاسلامی.
خطیب، سیدمهدی. (1396). تبیین مفهومی و فرآیندی استعداد براساس منابع اسلامی، روانشناسی اسلامی، 3(7)، صص 45-58.
خمینی، سیدروح الله. (1415ق). کتاب البیع (ج2، 5). قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
دهخدا، علی اکبر. (1330). لغت نامه دهخدا (ج6). تهران: گلشن.
روحانی، محمدصادق. (1382). پاسخ‌های حضرت آیت الله العظمی روحانی به استفتائات قوه قضاییه و مؤسسه حقوقی وکلای بین الملل. تهران:حدیث دل.
زبیدی، محمد مرتضى بن محمد. (1414ق). تاج العروس من جواهر القاموس (ج5). بیروت: دار الفکر.
سنگلجی، محمد. (بی‌تا). دلائل السداد در قواعد فقه و اجتهاد. تهران، مطبعه مجلس.
سیفی مازندرانی، علی اکبر. (1425ق). مبانی الفقه الفعال (ج1). قم: مؤسسه نشر اسلامی.
شهید اول. (بی‌تا). القواعد والفوائد (ج1). قم: مکتبة المفید، .
صدر، محمد باقر. (1393). بارقه‌ها. قم: دارالصدر.
طباطبایی لطفی، عصمت السادات؛ روشنی، محمود. (1390). قاعده تیبیب و رابطه آن با قاعده إتلاف، مطالعات فقهی فلسفی، 2(7)، صص 73-90.
طریحی، فخر الدین. (1416ق). مجمع البحرین (ج3). تهران، کتاب فروشی مرتضوی.
عمید، حسن. (1365). فرهنگ فارسی عمید (ج1). تهران: سپهر.
فیاض، محمد اسحاق. (1392). الگوی حکومت اسلامی. کابل: دبیرخانه کنگره تجلیل از مقام علمی آیت الله العظمی فیاض.
کاکاوند، ایمان. (1402). تحلیل نقش قواعد فقهی بر مدیریت استعداد در حکومت اسلامی، فقه و سیاست، 4(8)، صص 129-157.
محقق داماد، مصطفی. (1384). قواعد فقه: بخش مدنی(مالکیت و مسئولیت). تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
محقق داماد، مصطفی. (1406ق). قواعد فقه (ج1). تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
محمد بیکی، علیرضا؛ توتونچیان، مهری. (1398). بررسی قاعده‌ی عدالت از دیدگاه فقه امامیه، مطالعات فقه اقتصادی، 1(1)، صص 47-81.
محمدنژاد، معین؛ پهلوان شریف، محمد امین. (1403). مبانی مدیریت استعداد مبتنی بر رویکرد اسلامی، مدیریت اسلامی، دوره 32، شماره2، صص 11-59.
مرتضوی، محمد. (1375). اصول و روش‌ها در نظام تربیتی اسلام. مشهد: گلنشر.
مصطفوی، محمدکاظم. (بی‌تا). مائة قاعدة فقهیة معنی و مدرکا و موردا. قم: مؤسسه نشر اسلامی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1375). القواعد الفقهیه (ج1). قم: مدرسه امام علی بن أبی طالب علیه السلام.
مکارم شیرازی، ناصر. (1427ق). دائرة المعارف فقه مقارن. قم: مدرسه امام على بن ابی طالب علیه السلام.
میردریکوندی، رحیم. (1379). شغل، رضایت شغلی و روش‌های ارزیابی آن، معرفت، شماره 38، صص 64-77.
نائینی، میرزا محمدحسین غروی. (1424ق). تبیه الأمة و تنزیه الملة. قم: نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
نجفی، محمدحسن. (بی‌تا). جواهرالکلام (ج23). بیروت، دارإحیاءالتراث العربی. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 148 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 94 |
||