آمار
| تعداد نشریات | 54 |
| تعداد شمارهها | 2,648 |
| تعداد مقالات | 37,445 |
| تعداد مشاهده مقاله | 19,203,664 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 8,771,522 |
بررسی فقهی و حقوقی ممنوعیت حمله به زیرساختهای انرژی | ||
| فقه و سیاست | ||
| دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11، فروردین 1404، صفحه 311-344 اصل مقاله (1.97 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22081/ijp.2026.74829.1124 | ||
| نویسندگان | ||
| ولی اله نصیری* 1؛ صالح رضایی پیش رباط2؛ حجت سلیمیترکمانی3 | ||
| 1دانشجوی دوره دکتری حقوق بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه، مراغه، ایران. | ||
| 2دانشیار پژوهشگاه علوم و فنون هستهای تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار گروه حقوق دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. | ||
| تاریخ دریافت: 24 مرداد 1403، تاریخ بازنگری: 02 آبان 1403، تاریخ پذیرش: 01 اسفند 1403 | ||
| چکیده | ||
| در طول چهل روز جنگ تحمیلی رمضان و جنگ 12 روزه، ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی، بارها به زیرساختهای غیرنظامی جمهوری اسلامی ایران حمله نظامی کردند. از جمله مهمترین آنها زیرساختهای انرژی (انبارهای نفت، پالایشگاهها و میادین گازی، نیروگاههای تولید برق و تأسیسات انرژی هستهای) میباشد. این در حالی است که مطابق اصول حقوق بشردوستانه، حملات نظامی به زیرساختهای حیاتی کشورها ممنوع میباشد. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که آیا از منظر فقهی و حقوقی، طرفین مجاز به حمله نظامی به زیرساختهای انرژی میباشند یا خیر؟ تحقیق براین فرضیه استوار است که حقوق بینالملل و حقوق اسلامی، همواره به همان اندازه که با روابط دولتها در زمان صلح سروکار دارند، بهرفتار دولتهای درگیر در جنگ نیز پرداختهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که در حقوق بینالملل و فقه اسلامی طرفین درگیری، باید عملیات خود را فقط علیه اهداف نظامی هدایت کنند. وقتی طرفین اهداف غیرنظامی مانند تأسیسات انرژی را هدف قرار میدهند، «اصول بنیادین حقوق بشردوستانه» نقض شده و مصداق بارز «جنایات جنگی» ذیل ماده 8 اساسنامه رّم بوده و مرتکبان، آمران و عاملان حملات دارای مسئولیت کیفری میباشند. افزون بر مسئولیت کیفری برآیند فعل متخلفانه و نقض تعهدات بینالمللی، طرح مسئولیت بینالمللی متجاوزان مطابق طرح 2001 کمیسیون حقوق بینالملل در خصوص مسئولیت بینالمللی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنگ رمضان؛ اصل تفکیک؛ اهداف غیرنظامی؛ تأسیسات انرژی؛ اماکن غیرنظامی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Jurisprudential and Legal Examination of the Prohibition of Attacks on Energy Infrastructure | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Valiollah Nasiri1؛ Saleh Rezaei Pishrobat2؛ Hojjat Salimi Turkmani3 | ||
| 1Ph.D. Student in International Law. Islamic Azad University. Maragheh Branch. Maragheh. Iran. | ||
| 2Associate professor, Nuclear Science and Technology Research Institute, Tehran, Iran | ||
| 3Associate professor of Shahid Madani University of Azerbaijan, Tabriz, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| During the Forty-Day Ramadan War and the Twelve-Day War, the United States and the Israeli regime repeatedly launched military attacks against the civilian infrastructure of the Islamic Republic of Iran. Among the most significant targets were energy infrastructure, including oil storage facilities, refineries, gas fields, electricity generation plants, and nuclear energy installations. This occurred despite the fact that, under the principles of international humanitarian law (IHL), attacks directed against indispensable civilian infrastructure are prohibited. Adopting a descriptive-analytical approach, this study seeks to answer the following question: From the perspectives of Islamic jurisprudence and international law, are belligerent parties legally or religiously permitted to carry out military attacks against energy infrastructure? The study proceeds on the premise that both international law and Islamic law regulate not only relations among states during peacetime but also the conduct of states engaged in armed conflict. The findings demonstrate that, under both international law and Islamic jurisprudence, parties to an armed conflict are required to direct their military operations exclusively against military objectives. Accordingly, when civilian objects such as energy facilities are intentionally targeted, the fundamental principles of international humanitarian law, particularly the principle of distinction, are violated. Such conduct constitutes a clear instance of a war crime under Article 8 of the Rome Statute of the International Criminal Court, giving rise to individual criminal responsibility for the perpetrators, those ordering the attacks, and other responsible participants. Furthermore, beyond individual criminal liability, internationally wrongful acts resulting from violations of international obligations also entail state responsibility under the International Law Commission's 2001 Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Ramadan War, principle of distinction, civilian objects, energy infrastructure, civilian facilities | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن مجید، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
آخوند خراسانی، محمدکاظم. (1431ق). کفایة الاصول (ج1). قم: مجمع الفکر الاسلامی.
ابناثیر، علیابن محمد. (1345). الکامل فیالتاریخ. بیروت، الصادر.
ابنادریس، علی. (1410ق). السرائر. قم: مؤسسه النشرالاسلامی.
ابنبابویه، محمدابن علی. (1394). امالی شیخ صدوق. تهران، دارالکتب الاسلامی.
ابنشعبه، حسن بن علی. (1404ق)، تحف العقول عن آل الرسول علیهم السلام (ج1). قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم: مؤسسة النشر الإسلامی.
ابراهیمگل، علیرضا. (1389). مسئولیت بینالمللی دولت، متن و شرح مواد کمیسیون حقوق بینالملل (چاپ دوم). تهران: شهر دانش.
ابنقتیبه دینوری، محمد بن مسلم. (1380). الامامه و السیاسه (مترجم: ناصر طباطبایی). تهران: ققنوس.
انتظاری علیرضا محقق داماد سیدمصطفی. (1391). نقش قواعد اتلاف و تسبیب در مسئولیت مدنی، پژوهشهای فقهی، 89 (2)، صص 41-61.
اشعثکوفی، محمد. (1412). الجعفریات الأشعثیات. تهران: مکتبة نینوی الحدیثة.
بهرامپور، ابوالفضل. (1402). تفسیر یک جلدی مبین. قم: آوای قرآن.
تدینی، عباس؛ کازرونی، سیدمصطفی. (١٣٩٥). کاربردهای نظامی فناوری نـانو از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه، مجلۀ حقوقی بینالمللی، ٥٤(1)، صص ٢٥٧-٣٠6.
تقیزاده اکبری، علی. (1386). قوانین و مقررات جنگ و صلح در اسلام (ج1). تهران: زمزم هدایت.
حرعاملی. (1409ق). وسایل الشیعه. قم: مؤسسۀ آلالبیت.
حلی، حسن بن یوسف. (1272ق). تذکرة الفقها.تهران.
حلمی، نصرتالله. (1387). مسؤولیت بینالمللی دولت و حمایت سیاسی. تهران: میزان.
دشتی، محمد. (1379). نهجالبلاغه. تهران: مشرقین.
دونل، دانیل. (1390). معاهدات بینالمللی ضدتروریسم و اعمال تروریستی (مترجم: پیمان نمامیان و سبحان طیبی)، ویژهنامه مجله حقوقی بینالمللی، صص 262-237.
دیتر فلک. (1387). حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه (مترجم: سیدقاسم زمانی...[و دیگران]. تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش.
رضاییاصفهانی، محمدعلی. (1387). تفسیر قرآن مهر (ج2). قم: پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
روحانى، محمّدصادق. (1392). فقهالصادق (ج26). قم: آیین دانش.
سبزواری، السید عبد الأعلى. (1388). مهذب الاحکام فی بیان حلال و الحرام (ج15). قم: دار التفسیر.
شاهعبدالعظیمی، حسین. (1363). تفسیر إثنى عشری (ج1). تهران: میقات.
شفائی، حسین. (1365). جنگ و جهاد در نهجالبلاغه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم: دفتر انتشارات.
صدر، سیدمحمد باقر. (1417). بحوث فی علم الأصول (ج2). قم: مؤسسه دائرة معارف الفقه الاسلامى.
صدوق، ابیجعفرمحمد بن علی قمی. (1388ق). المالی. قم: ذویالقربی.
ضیائیبیگدلی، محمدرضا. (1393). حقوق بینالملل عمومی (چاپ بیست و دوم) تهران: گنج دانش.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1378). تفسیر المیزان (مترجمان: محمدرضا صالحیکرمانی، محمد خامنه، بنیاد علمی فکری علامه طباطبایی). تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر، مرکز نشر فرهنگی رجاء.
طوسی، محمد بن حسن. (1375ق). الاقتصاد الهادی إلى طریق الرشاد. تهران: کتابخانۀ جامع چهل ستون.
عبدالفیاض جانحوری، عبدالاحمد. (1378). حقوق جنگ و صلح. تهران: وحدت.
عمید زنجانى، عبّاسعلى. (1377). فقه سیاسى (ج5). تهران: امیرکبیر.
فیرحی، داود. (1387). مفهوم جنگ و اخلاق نظامی در اسلام شیعی، سیاست، 38(١)، صص ١٣١-160.
قرباننیا، ناصر؛ نادر اخگریبناب (1390). عدم مشروعیت کاربرد سلاح هستهای در پرتو اصل تفکیک با رویکرد اسلامی، حقوق اسلامی، 28 (8)، صص 103-73.
قرشی، سیدعلیاکبر. (1374). تفسیر احسن الحدیث (ج7). تهران: بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1431ق). فروع کافی (محقق: محمدجواد الفقیه). قم: دالاضواء.
لطفی و همکاران. (1388). حقوق بشردوستانه در منابع اسلامی و اسناد بینالمللی. تهران: هستینما.
مجلسى، محمّدباقر. (1403)، مرآةالعقول (ج26). بیروت: داراحیاء التراث العربى.
مجلسی، محمدباقر. (1983م). بحار الانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
محمدی ریشهری، محمد. (1391). گزیده دانشنامه امیرالمومنین×. قم: دارالحدیث.
مسعودی، علی بنالحسین. (1346). مروج الذهب و معادن الجوهر. مصر: مطبعه البیهه، ادراه الملتزم.
مظفر، محمدرضا. (1431). اصولالفقه (ج1). قم: مجمع الفکر الاسلامی.
مفید، محمدبن نعمان. (1367). الجمل، ترجمۀ محمود مهدی دامغانی، تهران: نی.
مکارمشیرازی، ناصر. (1367). تفسیر نمونه (ج2). تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
مکارمشیرازی، ناصر. (1383). پیام امام امیرالمومنین (شرحی بر نهجالبلاغه). تهران: دارالکتب الاسلامی.
ملک محمدی نوری، علیرضا. (1372). مفاهیم تعلیق مخاصمات و حالت نه جنگ و نه صلح در حقوق بینالملل. تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.
ممتاز، جمشید و امیرحسین رنجبریان. (1384). حقوق بینالملل بشردوستانه مخاصمات مسلحانه، داخلی کمیته ملی حقوق بشردوستانه. تهران: میزان.
نجفی، محمدحسن. (1984). جواهرالکلام. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
نوادهتوپچی، حسین. (١٣٩٣). حقوق جنگ و مخاصـمات مسلحانه. تهران: انتشارات خرسندی.
نوری، ولیاالله؛ زمانی، سید قاسم؛ راعی، مسعود. (1398). ضرورت نظامی بهعنوان یک استثنا در حقوق درگیریهای مسلحانه. مطالعات حقوق عمومی، 49 (3)، صص 734-717.
هنکرتز، ژانماری و لوئیس دوسوالدبک. (1387). حقوق بینالمللی بشردوستانه عرفی (ج1). ترجمه: دفتر امور بینالملل قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران و کمیته بینالمللی صلیب سرخ، تهران: مجد.
یعقوبی، احمد ابن اسحاق. (1347). تاریخ یعقوبی. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
Additional Protocol I. (1977). Protocol Additional to The Geneva Conventions of 12 August 1949, and relating to the Protection of Victims of International Armed Conflicts (Protocol I), Geneva, 8 June 1977, Article 56. Article 56 was adopted by consensus. CDDH, Official Records, Vol. VI, CDDH/SR.42, p.209. Additional Protocol II. (1977), Protocol Additional to The Geneva Conventions of 12 August 1949, and relating to the Protection of Victims of Non-International Armed Conflicts (Protocol II), Geneva, 8 June 1977, Article 15. Article 15 was adopted by consensus. CDDH, Officials Records, VII (52): 138-151. AP I (1949). on the customary nature of this rule, see ICRC CIHL Study, commentary to rule 10, 35-36. Bothe, Michael, Partsch, Karl Josef, Solf, Waldemar A., (2019). New Rules for Victims of Armed Conflicts, Martinus Nijhoff Publishers, Ordibehesht, 1361 AP Law, p.746. Convention Hague IX (1907). Concerning Bombardment by Naval Forces in Time of War, Oct. 18, 1907, art.1, 36 Stat. 2351. CPPNM (1979). The Convention on the Physical Protection Of Nuclear Material, Date of adoption 26 October 1979, Date of entry into force 8 February 1987, IAEA, VIENNA, 1982, STI/PUB/615, 1980, art.5 (CPPNM). The Amendment to the CPPNM, Amendment to the Convention on the Physical Protection of Nuclear Material, Date of adoption 8 July 2005, Date of entry into force 8 May 2016, Depositary International Atomic Energy Agency (IAEA), Place of adoptionVienna, Austria, art.5. Dinstein, Yoram (2016), The Conduct of Hostilities under the Law of International Armed Conflict (3rd ed), Cambridge University Press, p.30. Henckaerts J-M., & Doswald-B. L. (2005). Customary International Humanitarian Law. Document source International Committee of the Red Cross (ICRC), Volume I, Rules, Volume II. Practice (2 Parts), Cambridge University Press. Henckaerts, J-M. (2005). Study On Customary International Humanitarian Law A Contribution to The Understanding and Respect For The Rule of Law in Armed Confl ict. International Committee of the Red Cross (ICRC), 87 (1): 857-527. Hingovani, R.C, Modern International Law, 2nd ed. (New Delhi: Oxford University Press, 1982, p. 330. IAEA (1985). Prohibition of Nuclear Installations Devoted Peaceful Purposes Against Armed Attacks. GC (XXIX)/RES/444 (1985). para.1, https //www.iaea.org. IAEA (1990). Measures to Strengthen International Co-operation in Matters Relating to Nuclear Safety and Radiological Protection. Resolution adopted during the 332nd plenary meeting on 1990, GC (XXXIV) RES/533. para.2. Iaria Adriano (2018), E-Emblems Protective Emblems and the Legal Challenges of Cyber Warfare. Istituto Affari internazionali (IAI), SSN 22532-6570, 1-5. ICSANT (2005). International Convention for the Suppression of Acts of Nuclear Terrorism, Adopted 13 April 2005, Entry into force 7 July 2007, Registration 7 July 2007, No. 44004, M2005/01, New York, United Nations, art.2, (ICSANT). ILA Study Group (2017).‘The Conduct of Hostilities and International Humanitarian Law: Challenges of 21st Century Warfare’, International Law Association Studies, 322 (93): 327-328. ILC (2011). Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, Adopted by the International Law Commission (2001), Art.1. Jeanne M. Meyer, (2001).“Tearing Down the Façade, A Critical look at the Current Law on Targeting the Will of the Enemy and Air Force Doctrine”, The Air Force Law Review, 51 (1): 164-182. Kolb, R. (2010), ‘Origin of the Twin Terms Jus ad Bellum/Jus in Bello’, International Review of the Red Cross, 320 (37): 553-561. Kurando, Mariia (2023). Nuclear Security in Conflict Zones: The Dangerous Case of Zaporizhzhia, International Journal of Nuclear Security, 2 (8): 1-14. Lamm, V. (2004). "Protection Of Ivilian Nuclear Installations in Time of Armed Conflicts," OECD Nuclear Law Bulletin, 74 (1): 29-38. Larsen Kjetil Mujezinovic; Cooper Camilla G. Guldahl; Nystuen Gro (2013). Searching for a Principle of Humanity in Internatioanl Humanitarian Law. New York: Cambridge University Press. Mourlam, Anna C. (2018). "Unarmed Attacks: Cyber Combatants and the Right to Defend". The California International Law Journal, Vol. 26, No. 1, pp. 19-30. P.C.I.J (1927).The P.C.I.J, case concerning the Factory of Chorzow. Judment of 26 Julay No.9 p.21. Pictet, Jean (1987). Commentary on the Additional Protocols of 8 June 1977 to the Geneva Conventions of 12 August 1949, International Committee of the Red Cross Martinus Nijhoff Publishers Geneva 1987, p.211. Sassoli, M. (2019). International Humanitarian LawRules, Controversies, and Solutions to Problems Arising in Warfare, Edward Elgar Publishing, Cheltenham, p.720. Sassoli, M.,(2002). State Responsibility for Violations of International Humanitarian Law, International Review of the Red Cross, 84 (1): 846-864. Schmidt Michael (2010). “Deconstructing Direct Participation in Hostilities: The Constitutive Elements”, International Law and Politics, 42 (2): 739-316. Schmitt, Michael N. (1998).The Law of Military Operations-Liber Amicorum Professor Jack Grunawalt, US Naval War College’s International Law Studies, pp 204-207. Smith, T. (2019). Challenges to Identifying Binding Martens Clause Rules from the ‘Dictates of the Public Conscience’ to Protect the Environment in Non-International Armed Conflict. Transnational Legal Theory, 10(2), 184-201. Sweney, Gabriel (2005). Saving Lives: The Principle of Distinction and the Realities of Modern War, INT'L L, 3 (39): 733-758. Swiney, G., & Saving Lives (2005). The Principle of Distinction and the Realities of Modern War. The International Lawyer, 39 (3): 741-743. Un Crisis Relief. (2019). "Yemen: The orst humanitarian crisis in the world", available in https://www.un.org/counterterrorism/international-legal-instruments
Wall, Andru E., (2002). Legal and Ethical Lesson of NATO's Kosovo Campaign, Volume 78, US Naval War College’s International Law Studies, P.142. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 133 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 23 |
||